Vol. 8, Issue 2, Part E (2022)

Abstract
ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਅੰਗ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਆਤਮਿਕਤਾ, ਸਮਾਜਕ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਰਾਗਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਗਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮਿਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ, ਸਮਾਜਕ ਏਕਤਾ, ਸੰਗੀਤਕ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸੰਗੀਤ 31 ਮੁੱਖ ਰਾਗਾਂ ’ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਰਬਾਬ, ਤਾਊਸ, ਸਾਰੰਗੀ ਵਰਗੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਨੇ ਸਮਾਜਕ ਸੁਧਾਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਸੂਫੀ-ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਇਆ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਨੇ ਸਿੱਖ ਡਾਇਸਪੋਰਾ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਬਣਾਈ । ਇਹ ਲੇਖ ਗੁਰਮਤਿ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਬਹੁਆਯਾਮੀ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਆਤਮਿਕ, ਸੰਗੀਤਕ, ਸਮਾਜਕ ਅਤੇ ਸਾਹਿਤਕ ਪਰਿਪੇਖ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰਦਾ ਹੈ।ਹੇਠਾਂ ਇਸ ਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ: